جمال الدين محمد الخوانساري

216

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

صلهء رحم يعنى پيوستن با خويش واحسان كردن باو فراخ مىگرداند مدّت عمر را ، وفزايش مىفرمايد أموال را . 5879 صلة الارحام مثراة في الأموال مرفعة للأعمال . صلهء خويشان محلّ فزونيست در أموال ومحلّ بلند كردن است مر عملها را . يعنى باعث فزونى مالها وبلند شدن عملها مىگردد يعنى بلند شدن آنها بدرگاه حق تعالى وقبول آنها ، وممكن است كه « مثراة » بمعنى فزونى باشد نه محلّ فزونى ، وهمچنين « مرفعة » بمعنى بلند كردن باشد نه محلّ بلند كردن ، وممكن است كه هر دو بكسر ميم خوانده شود واسم آلت باشند يعنى آلت فزونيست در مالها وآلت بلند كردن عملهاست ، وحاصل هر سه يكيست . 5880 صمدا صمدا حتّى ينجلي لكم عمود الحقّ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ . قصد كنيد قصد كردنى ، قصد كنيد قصد كردنى ، تا اين كه گشوده شود از براي شما عمود حقّ يعنى ستون آن ، وشما بلندتريد خدا با شماست وكم نمىكند براي شما عملهاى شما را . اين فقرهء مباركه از جملهء كلامي است كه فرموده‌اند بأصحاب خود در بعضي از روزهاى جنگ صفين مشتمل بر تحريص ايشان بر جهاد وبعضي از آداب جنگ ، ومراد اينست كه قصد جهاد وآهنگ آن كنيد واز براي تأكيد اين را مكرّر فرموده‌اند « تا اين كه گشوده شود از براي شما عمود حق » يعنى تا اين كه ظاهر وآشكار گردد از براي شما دين حقّ مبين ، و « اثبات عمود از براي آن وگشودن آن » باعتبار تشبيه آنست بصبح در ضيا وروشنى وگشوده شدن آن از تاريكى شب بشكل عمودى . ومراد به « ظاهر شدن دين از براي ايشان » اينست كه منكران ومخالفان را دفع كنند تا هر كه باشد قائل شود بآن وكسى انكار نكند آنرا مانند صبح كه روشن